Jadłospis po łódzku! Przysyłajcie nam swoje przepisy - najlepsze nagrodzimy i opublikujemy

mjZaktualizowano 
Knedle z truskawkami i kapustą młodą na półsłodko ,jako przykład dania charakterystycznegodla łodzian, przygotowała Urszula Czyżak,szefowa kuchni w restauracji Piotrkowska Klub. Maciej Stanik
Czy ktoś robi jeszcze w domu prażoki? Czy gotuje zupę dyniową? A knedle z truskawkami? Czy takie dania pojawiają się w ogóle w domowym menu łodzian, czy może pozostają już tylko we wspomnieniach sprzed lat jako smaki i zapachy babcinej kuchni?

Łódzka kuchnia wielokulturowa
Kulinarne zwyczaje łodzian kształtowały cztery kultury - rosyjska, niemiecka, żydowska i polska, urozmaicona przez przybywających do ziemi obiecanej rodaków z różnych regionów kraju.
- Kuchnia odzwierciedla w namacalny sposób kulturę tego miasta - podkreśla Aldona Plucińska, etnograf z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. - Jest żywa, zmienia się, ulega przekształceniom. A jedzenie... jest jak podwalina w chałupie, na której wszystko jest budowane.
Napływowa ludność do tej chałupy coś od siebie przywoziła. W domach inaczej gotowała teściowa pochodząca z Wielkopolski, inaczej jej synowa tu urodzona.
- Musimy pamiętać, że kuchnia łódzka ma swoje korzenie w środowiskach robotniczo-fabrykanckich - mówi Małgorzata Rochmińska, nauczycielka technologii gastronomicznej i podstaw żywienia w Zespole Szkół Gastronomicznych. - A nawet w głównej mierze w robotniczych - masowych. Gdy ludzie wracali z fabryk po dniu pracy, chcieli przygotować coś szybko. Pracowali ciężko, potrzebowali więc jedzenia kalorycznego i treściwego. A ponieważ byli biedni, zarabiali niewiele - musieli wyżywić się skromnie.
Podstawą w kuchni były więc ziemniaki, sezonowe warzywa, owoce, mąka, kasza, słonina na okrasę.
Najwspanialszą zupą, "wylansowaną" przez środowisko robotnicze drugiej połowy XIX wieku, jest zalewajka. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą właśnie z okolic Łodzi.
"O zalewajko, potraw królowo, kto ciebie jada, ten czuje się zdrowo" - takimi słowami wychwalano jej zalety. Swoją nazwę wzięła od sposobu przyrządzania: gotuje się ziemniaki z przyprawami, a następnie zalewa całość żurem na samodzielnie przyrządzonym zakwasie. Do zupy dodawano cebulę, czosnek, sól i pieprz, a czasem też marchew i grzyby.
W dni świąteczne oraz w bogatszych domach zalewajka była podawana z zasmażką lub skwarkami ze słoniny. Z czasem skwarki zaczęto zastępować wędzonym boczkiem lub kiełbasą i to właśnie w takiej wersji zupa znana jest do dziś. Obecnie zalewajkę często gotuje się z dodatkiem liści laurowych, ziela angielskiego, a czasami bulionu warzywnego. Znane są też wersje zabielane śmietaną. Inne codzienne zupy także były gotowane z ziemniakami - jak np. bardzo popularne kartoflanka, buraczanka, grochówka. Sezonowo przyrządzano zupę dyniową (tarta dynia na mleku) albo wiśniową.
Z ziemniaków robiono też różnego rodzaju kluski, np. żelazne, inaczej sine lub szare. Do surowych startych ziemniaków dodawano mąkę ziemniaczaną i łyżką rzucano na wodę. Podawano okraszone słoniną. Przysmakiem łodzian do dziś są też prażoki. Niestety, coraz mniej osób potrafi je dobrze przyrządzić, choć wydaje się, że to nic trudnego. Wystarczy ugotować ziemniaki, odlać z nich część wody, do reszty szybko dodać mąkę i ubijać. Doskonale smakują ze skwarkami i kapuśniakiem.
- Na słodko przyrządzano kaszę jaglaną z sezonowymi owocami oraz kaszę mannę z sokiem - przypomina Teresa Rzeźnik, nauczycielka przedmiotów zawodowych w łódzkim "Gastronomiku".

Kotlet i surówka
Co dziś lubią jeść mieszkańcy Łodzi?
- Starsze pokolenie lubi klasyczne panierowane kotlety schabowe, mielone, zasmażane buraczki, kapustę, marchewkę z groszkiem - mówi Małgorzata Marciniak-Burska, nauczycielka zawodu w "Gastronomiku", obserwująca upodobania gości w restauracji przy warsztatach szkolnych. - Nie wybiorą z karty zupy kremu. Ale uczniowie już tak. Wszyscy natomiast przepadają za kluskami na parze, pierogami z serem, mięsem, kapustą i grzybami, owocami, naleśnikami z serem i śmietaną, leniwymi pierogami, kopytkami, kluskami śląskimi.

Ciekawi jesteśmy, co dziś łodzianie gotują na co dzień w swoich domach. Co podają na obiad, jakie dania przyrządzają na kolację?
Zapraszamy do podzielenia się z nami swoimi sprawdzonymi przepisami na dzisiejsze łódzkie jedzenie.

Można je przysyłać pocztą na adres: Express Ilustrowany,
ul. ks. Skorupki 17/19, Łódź, 90-532 lub e-mailem:
m.jach@express.lodz.pl.

Przepisy oceni profesjonalne jury. Najciekawsze opublikujemy na naszych łamach, a ich autorzy otrzymają honorarium.

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 16

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

E
EWA

PANI 456 RZECZYWIŚCIE DO ROBIENIA MĄCZNYCH RZECZY MAM LEWE RĘCE STĄD PROŚBA O DOKŁADNY PRZEPIS.ALE JEŚLI TO TAKI PROBLEM,TO POZOSTANĘ ZE SMAKIEM KLUSEK MAMY(JUŻ JEJ NIE ZAPYTAM). POZDRAWIAM NAJSERDECZNIEJ.

456

Jak widać pani Ewa ma ''lewe ręce ''do kuchni. Adsenior ładnie jej opisał wykonanie knedli z truskawkami, tylko trzeba mieć pojęcie o pracy w kuchni.
Rozumiem, że najlepiej je wykonać cudzymi rękoma.
Prowadzę dom i zrobiłabym bez problemu,ale p. Ewie nie zrobię, niech się sama bierze
za gotowanie.

E
EWA

DO ADSENIOR :MAM NA MYŚLI KNEDLE ZE ŚLIWKAMI LUB TRUSKAWKAMI. JAKIE PROPORCJE SKŁADNIKÓW ? A MOŻE KTOŚ PODA SZCZEGÓŁOWY PRZEPIS ? JUZ NIE MIESZKAM W KOCHANEJ ŁODZI ALE KNEDLE BYM ZJADŁA. MOJA MAMA NAZYWAŁA JE KLUSKAMI. SERDECZNOŚCI.

a
adsenior

Na koniec, królowa zup - czernina, nazwana w Panu Tadeuszu "Czarna Polewką". Najprostsze określenie, jest to kompot zmieszany z rosołem, zalany krwią, Najsmaczniejsza, w/g mojej oceny, jest czernina z królika!

a
adsenior

Pani Ewo, o jakie knedle chodzi? Najbardziej popularne są robione z nadzieniem truskawkowym lub śliwkowym. Ciasto podobne jak do kopytek, owoce słodzone cukrem z dodatkiem, KONIECZNIE, niewielkiej ilości cynamonu. Podajemy polane bułeczka tarta zarumieniona na maśle!

a
adsenior

Prażoki, najbardziej lubię w dwu postaciach: 1. gorące po ugotowaniu podane na osobnym talerzu, do tego "dziad", rzadki kapuśniak, na wieprzowinie, lekko zasypany kaszą manną, lub też, 2. odsmażane na patelni, tak by zrobiła się chrupiącą, przypieczoną skórką z kwaśnym mlekiem lub maślanka. Niego w gębie! Zalewajki nie lubię.

c
czarna

A ja takich wynalazków jak prażoki jakoś w swoim domu w dzieciństwie nie ujrzałam...ale nie rozpaczami wolę normalne mięso i ziemniaczki z mizerią.......kotlecik albo mięsko pieczone i miód w gębie ....a nie jakaś profanacja ziemniaków z mąką ...

k
krakowiński

prażoki albo prażuchy zawsze się robiło sypiąc mąkę na gotujące ziemniaki , a potem się tłukło - i był raj na ziemi :)
koniecznie okraszone smalcem ze skwarkami

E
EWA

Wielkie brawa dla redakcji za taki artykuł i taki konkurs!!! Kochani jak się robi łódzkie knedle ? Pozdrawiam Łodzian.

B
BRYGIDA 50

PODAJCIE TYPOWY PRZEPIS NA ŁÓDZKĄ KARTOFLANKĘ. W MOIM DOMU GOTOWAŁO SIĘ RÓWNIEŻ BARSZCZ NA KASZANCE ALE NIE ZNAM PRZEPISU. ZALEWAJKA POWINNA DOSTAĆ MEDAL !!!!

:)

knedelki z tróskawkami uwielbiam moja mama robi mi co roku bo jej marudze żeby zrobiła:):)

P
Prażoki rządzą!

Zwłaszcza takie odsmażone, na drugi dzień :)

X
XXX

POWIADAMIAJCIE ZNAJOMYCH ==== DZIS GODZINA 15 PASAZ RUBINSTEINA ,ŁÓDŹ WITA MORDERCOW ZE SWOIM PRZYWODCA I MATACZEM UKRYWAJACYM DRUGIEGO ZBRODNIARZA,BADZCIE Z NAMI,WSPIERAJCIE NAS====PROTEST== ZAPRASZAMY=

ł
łodzianin

Prażoki są bardzo dobre odsmażane na kolację.

k
kamilos

Ja jem prażoki z kapuśniakiem, uwielbiam to danie, do tego lubie zupę śmieciową

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3