Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Kapitał początkowy emerytury przed 1999 - dokumenty, jak wyliczyć emeryturę? Jak nie stracić pieniędzy?! 26.12.2023

Patrycja Wacławska
Patrycja Wacławska
Sprawdź, jak wybrać najkorzystniejszy okres zarobkowania.
Sprawdź, jak wybrać najkorzystniejszy okres zarobkowania. 123RF
Kapitał początkowy to kluczowy składnik emerytury dla wszystkich, którzy pracowali przed 1999 rokiem. Jesteś w tej grupie? Bez tej wiedzy stracisz mnóstwo pieniędzy! Przeczytaj nasz tekst do końca. Bezwzględnie musisz to wiedzieć!

Po co ustala się kapitał początkowy?

Kapitał początkowy jest to szacunkowa wysokość składek, jaką każdy ubezpieczony odprowadził do ZUS w postaci składek emerytalnych przed wprowadzeniem reformy emerytalnej, a więc przed 1999 rokiem.

Do końca 1998 roku składki wpłacane do ZUS nie były przypisywane do ubezpieczonych, trafiały do wspólnej kasy. Od 1999 roku każdy ubezpieczony ma indywidualne konto emerytalne i konieczne stało się oszacowanie, ile wniósł na to konto w momencie jego powstania. Od stanu konta emerytalnego (a więc kapitału początkowego powiększonego o składki emerytalne odprowadzone po 1998 roku) będzie uzależniona wysokość przyszłej emerytury.

ZUS ustalając kapitał weźmie pod uwagę każdy dzień przepracowany przed 1998 rokiem, choćby tylko jeden w roku.

Jaki termin obowiązuje?

Kilka lat temu określono termin na wystąpienie z wnioskiem o ustalenie wysokości kapitału. Wielu ubezpieczonych go nie dotrzymało. Był to jednak tzw. termin instrukcyjny i ci, którzy dotychczas nie wystąpili z wnioskiem o obliczenie kapitału, nie mają powodu do niepokoju.

Sprawdź, jak wybrać najkorzystniejszy okres zarobkowania.

Kapitał początkowy emerytury przed 1999 - dokumenty, jak wyl...

Ich kapitał zostanie bowiem obliczony wówczas, gdy spełnią warunki uprawniające do otrzymania emerytury i wystąpią z wnioskiem o jej przyznanie. Osoby takie w II części formularzu wniosku (ZUS Rp-1E), w punkcie 4, powinny zaznaczyć, że nie zgłaszały wcześniej wniosku o ustalenie kapitału. W takiej sytuacji wniosek o emeryturę będzie jednocześnie traktowany przez ZUS jako wniosek o obliczenie kapitału początkowego.

Jakie dokumenty będą potrzebne?

Oprócz dokumentów dołączanych do każdego wniosku o przyznanie emerytury, osoba występująca jednocześnie o ustalenie kapitału, musi dołączyć dokumenty potwierdzające wysokość wynagrodzeń w okresie, który uznała za najkorzystniejszy do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. Konieczne będzie wzięcie pod uwagę relacji zarobków osoby ubezpieczonej z najkorzystniejszego okresu sprzed 1999 roku do przeciętnego wynagrodzenia w tym okresie.

Jeśli przepracowałeś tylko część roku, wynagrodzenie za przepracowaną część roku porównywane jest do przeciętnej pensji za taką samą część roku. Jeśli np. ubezpieczony przepracował w danym roku sześć miesięcy, podstawa kapitału będzie ustalona nie poprzez porównanie jego zarobków z tego okresu do przeciętnych zarobków za cały rok, ale za sześć miesięcy. Dotyczy to jedynie roku, w którym dana osoba po raz pierwszy przystąpiła do ubezpieczenia (co do zasady: podjęła pierwszą pracę).

Ile wynosiło przeciętne wynagrodzenie?

Żeby móc ustalić, jaka była relacja twoich zarobków do przeciętnego wynagrodzenia, musisz wiedzieć, ile wynosiło to ostatnie w poszczególnych latach.

Przeciętne roczne wynagrodzenie w latach 1948-1998:

  • 1948 – 3.792 zł,
  • 1949 – 5.592 zł,
  • 1950 – 6.612 zł,
  • 1951 – 7.188 zł,
  • 1952 – 7.824 zł,
  • 1953 – 11.040 zł,
  • 1954 – 11.700 zł,
  • 1955 – 12.096 zł,
  • 1956 – 13.416 zł,
  • 1957 – 15.348 zł,
  • 1958 – 16.176 zł,
  • 1959 – 17.436 zł,
  • 1960 – 18.720 zł,
  • 1961 – 19.500 zł,
  • 1962 – 20.160 zł,
  • 1963 – 21.156 zł,
  • 1964 – 21.792 zł,
  • 1965 – 22.404 zł,
  • 1966 – 23.208 zł,
  • 1967 – 24.192 zł,
  • 1968 – 25.272 zł,
  • 1969 – 26.088 zł,
  • 1970 – 26.820 zł,
  • 1971 – 28.296 zł,
  • 1972 – 30.108 zł,
  • 1973 – 33.576 zł,
  • 1974 – 38.220 zł,
  • 1975 – 46.956 zł,
  • 1976 – 51.372 zł,
  • 1977 – 55.152 zł,
  • 1978 – 58.644 zł,
  • 1979 – 63.924 zł,
  • 1980 – 72.480 zł,
  • 1981 – 92.268 zł,
  • 1982 – 139.572 zł,
  • 1983 – 173.700 zł,
  • 1984 – 202.056 zł,
  • 1985 – 240.060 zł,
  • 1986 – 289.140 zł,
  • 1987 – 350.208 zł,
  • 1988 – 637.080 zł,
  • 1989 – 2.481.096 zł,
  • 1990 – 12.355.644 zł,
  • 1991 – 21.240.000 zł,
  • 1992 – 35.220.000 zł,
  • 1993 – 47.940.000 zł,
  • 1994 – 63.936.000 zł,
  • 1995 – 8.431,44 zł,
  • 1996 – 10.476,00 zł,
  • 1997 – 12.743,16 zł,
  • 1998 – 14.873,88 zł.

Jak wybrać najkorzystniejszy okres?

Przepisy precyzyjnie określają, ile lat i spośród których powinna wybrać osoba ubiegająca się o ustalenie kapitału. Podstawa wymiaru kapitału początkowego może być ustalona na podstawie wynagrodzeń:

  • z kolejnych 10 lat kalendarzowych,
  • z 20 lat kalendarzowych

dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed 1999 rokiem.

Podstawą wymiaru kapitału początkowego niektórych ubezpieczonych będzie cały faktyczny okres podlegania ubezpieczeniu sprzed 1 stycznia 1999 roku. Dotyczy to tych, którzy:

  • nie mogą udowodnić 10 kolejnych lat ubezpieczenia przed 1999 rokiem z powodu: odbywania zasadniczej, czynnej służby wojskowej lub pełnienia zastępczej służby wojskowej; korzystania z urlopu wychowawczego; nauki w szkole wyższej, odbywanej na jednym kierunku, pod warunkiem, że nauka ta została ukończona;
  • do 31 grudnia 1998 roku nie ukończyli 30. roku życia (dotyczy to więc osób urodzonych w 1969 roku lub później) i byli ubezpieczeni przez okres krótszy niż 10 lat kalendarzowych;
  • nie byli objęci ubezpieczeniem społecznym w Polsce przez okres 10 kolejnych lat kalendarzowych przed 1999 rokiem, ponieważ podlegali ubezpieczeniu za granicą w państwach Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w Szwajcarii albo w państwach, z którymi Polskę łączy umowa międzynarodowa o zabezpieczeniu społecznym.

Ile wyniesie twój kapitał?

Wysokość kapitału można oszacować samodzielnie, jeśli zna się konieczne wskaźniki.

Krok pierwszy
Musimy obliczyć podstawę wymiaru kapitału początkowego. Liczy się ją w każdym przypadku poprzez pomnożenie kwoty bazowej z II kwartału 1998 roku (1.220,89 zł) przez wskaźnik najkorzystniejszych zarobków z wybranego okresu.

Krok drugi
Należy policzyć tę część kapitału, która jest uzależniona od stażu i wieku danej osoby na koniec 1998 roku. Liczbę lat składkowych mnoży się przez współczynnik 1,3, zaś liczbę lat nieskładkowych mnoży się przez współczynnik 0,7. Wyniki wyrażone w procentach mnoży się przez podstawę wymiaru i dodaje.

Krok trzeci
Ubezpieczony powinien policzyć część socjalną kapitału początkowego. Kwotę bazową z II kwartału 1998 roku (1.220,89 zł) trzeba pomnożyć przez 24 proc. oraz współczynnik uzależniony od wieku i stażu na koniec 1998 roku oraz od płci. Można go znaleźć w załączniku do ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku poz. 1251).

Krok czwarty
Trzeba zsumować część socjalną kapitału i część uzależnioną od stażu i wieku na koniec 1998 roku.

Krok piąty
Wynik należy mnożyć przez współczynnik średniego dalszego trwania życia, wykorzystywany do ustalenia kapitału początkowego. Jest on jednakowy dla obu płci i wynosi 209 miesięcy. Wynik tego działania to wysokość kapitału początkowego.

Kapitał jest waloryzowany.

Kto nie musi martwić się o kapitał?

Obowiązek ustalenia kapitału początkowego nie dotyczy osób urodzonych przed 1949 rokiem, a także młodszych, które mają prawo do wcześniejszej emerytury obliczonej według tzw. starych zasad.

od 7 lat
Wideo

Jak działają oszuści 1 - fałszywy SMS

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na expressilustrowany.pl Express Ilustrowany